Kas 06

ONLAR HER YERDE:Gömülü Sistemler

Dikkat ettiniz mi: Etrafımızdaki akıllı cihazların sayısı ne kadar da arttı. Cep telefonlarımız artık sadece iletişim sağlamakla kalmıyor,müzik çalıyor,fotoğraf,video çekiyor,bilgilerimizi saklıyor. Çamaşır makinalarımız bile akıllı artık.Kendi bilgisayarlarını barındırıyorlar.Çevremizdeki cihazlara bir bakarsak artık birçoğunun tamamen olmasa da elektronik birimler barındırdığını görürüz:
Kişisel bilgisayar
– Yazıcı
– Tarayıcı (Scanner)
– Hesap makinesi
– Cep telefonu
– Cep bilgisayarı
– Televizyon
– Radyo / Kasetçalar
– Müzik amplifikatörü
– Video kamera
– DVD oynatıcı
– CD çalar
– Alarmlı Saat
– Fotograf Makinesi
– Elektronik daktilo
– Hırsız alarmı
– Mikrodalga fırın
– Bulaşık makinesi
– Buzdolabı
– Mutfak robotu
– Çamaşır makinesi
– Tansiyon ölçme cihazı
– Elektronik oyuncaklar

Bu liste daha da uzatılabilir.Listedeki bütün cihazların içinde birer bilgisayar lar var dersek çok da yanlış bir şey söylemiş olmayız.Hepsinin içine “gömülmüş” bilgisayarlar var.Gömülü sistemler tabiri de buradan geliyor zaten.

Gömülü sistem”herhangi bir sistemin içinde yer alan ve o sisteme “akıllılık” özelliğini veren elektronik donanım ve yazılımdan oluşan bütünü ifade etmektedir.Burada sözü edilen yazılımlar ,bilgisayarımızdaki genel amaçlı yazılımlardan farklı olarak ,kullanıcıyla direk değil dolaylı etkileşimde bulunan ve genellikle tek bir görevi yerine getiren yazılımlar.
Bugün ortalama bir aile otomobilinde 20-25 adet mikrodenetleyici kullanıldığı söyleniyor.Arabanıza girmeden önce uzaktan kumandayla kapıları açıyorsunuz,içeri girip kontağı çeviriyorsunuz.CD çalarınızdan bir parça seçiyorsunuz,emniyet kemerinizi takmadığınız takdirde bir uyarı sesiyle karşılaşıyorsunuz…Bütün bu sayılan adımların arka planında çalışan minik bilgisayarlar sözkonusu.Arabınızın güvenliğini sağlayan ve uzaktan kumandayla kontrol ettiğiniz alarmda, arabanızın ateşlemesini kontrol eden sistemde, cd çalarınızda ve aracınızdaki diğer sistemlerin merkezinde bir “mikroişlemci” görev yapmakta.Bu işlemciler de çoğu zaman birbirleriyle iletişim içindeler.

Bugün gömülü sistemler elektronik mühendisliğinin altında kendi başına bir dal haline gelmiştir. Dünyada birçok üniversitede lisans veya yüksek lisans düzeyinde “gömülü sistemler mühendiliği” programları bulunmaktadır.

Mikroişlemci teknolojisindeki gelişmelerle birlikte maliyetlerde büyük düşüşler yaşanmıştır.Böylelikle önceden ayrık elemanlarla tasarlanan sistemler bugün mikroişlemciler/mikrodenetleyiciler etrafında çeşitli çevrebirimlerinin entegre edilmesiyle gerçekleştirilmekte.Sözkonusu mikroişlemciler olunca, o mikroişlemciyi yöneten yazılım da önem kazanmakta.Bugün gömülü sistemlerin tasarımında donanım kadar yazılım da önemli bir maliyet unsuru haline gelmiştir.

Gömülü yazılımları genel amaçlı yazılımlardan ayıran en önemli özellik belki de tek bir amaca hizmet etmeleridir.Kullanım ömürleri boyunca aynı fonksiyonları gerçekleştirirler. Örneğin mikrodalga fırınızda sıcaklık ve zamanlama fonksiyonlarını kontrol eden yazılım, fırının kullanım ömrü boyunca aynı şekilde çalışmaya devam edecektir.

Günümüzde en çok kullandığımız gömülü sistemler herhalde cep telefonlarımızdır. Her ne kadar gelişmelerle birlikte onlar da birer mini PC halini almaya başlasalarda gömülü sistemlere iyi birer örnektirler. Kendi bellekleri,işlemcileri bulunmaktadır.İçlerindeki gömülü yazılım sayesinde donanımları işlerlik kazanmaktadırlar.

Buraya kadar gömülü sistemler “kullanıcı” gözüyle bakarak tanımaya çalıştık.Bundan sonraki yazılarımda gömülü sistemlere “mühendis” gözüyle bakmaya çalışacağım.